التاسع : [ الحقيقة الشرعيّة ] أنه اختلفوا فى ثبوت الحقيقة الشرعية و عدمه على أقوال . [ تمهيد مقالٍ ] و قبل الخوض فى تحقيق الحال لا بأس بتمهيد مقال و هو : أن الوضع التعيينى كما يحصل بالتصريح بإنشائه كذلك يحصل باستعمال اللفظ فى غير ما وضع له كما إذا وضع له بأن يقصد الحكاية عنه و الدلالة عليه بنفسه لا بالقرينة و إن كان لا بد حينئذ من نصب قرينة إلا أنه للدلالة على ذلك لا على إرادة المعنى كما فى المجاز فافهم . امر نهم : حقيقت شرعيه امر نهم از امور مذكور در مقدمه پيرامون حقيقت شرعيه است . ترديدى نيست كه حقايق زير وجود دارند : 1 . حقايق لغويه ؛ مانند : انسان ، فرس ، ماء ، اسد و . . . در زبان عربى . 2 . حقايق عرفيّهء عامه ؛ از قبيل : دابّه ، طياره ، سياره . 3 . حقائق عرفيّه خاص يا اصطلاحيه ؛ مانند معرّف وحجت در منطق ، حكومت و ورود و اماره و اصل و . . . در اصول فقه . 4 . حقيقت متشرعيه ؛ كه در استعمالات مسلمين و پيروان شارع مقدس ، پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم از الفاظ عبادات همين معانى شرعيه متبادر بوده و تا به امروز هم هست . تمام اينها مسلم است ؛ ولى سخن در اين است كه : آيا حقيقت شرعيه هم داريم يا نه ؟ يعنى آيا الفاظى داريم كه در عصر خود شارع مقدس و در لسان او و استعمال خود پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم - نه پيروان او - در معانى جديده و مستحدثه - به نحو وضع تعيينى يا تعينى - حقيقت شده باشند يا چنين الفاظى نداريم ؟ در رابطه با وجود و عدم وجود حقيقت شرعيه اقوالى وجود دارد كه به آنها اشاره مىشود : عده‌اى به قول مطلق مثبِت‌اند و عده‌اى مطلقاً نافىاند و عده‌اى هم مفصِّل هستند ، كه خود مفصلين چند گروهند . برخى ميان الفاظ كثير التداول و قليل الاستعمال در لسان شارع ، و عده‌اى ميان الفاظ عبادات و معاملات تفصيل داده‌اند و . . . كه تا شش قول گفته شده است . مرحوم آخوند مىفرمايد : قبل از هر سخنى بجاست كه مقدمه‌اى بيان كنيم :